Dil ve Konuşma

Siz ya da tanıdığınız bir kişi konuşma ya da konuşulanı anlamada sıkıntı yaşıyor mu?
Okuma ve yazmada güçlük yaşıyor mu?
Yiyecekleri ya da içecekleri yutmada güçlük yaşıyor mu?
           
Bu bozukluklar; davranışları, okul başarısını, iş performansını ve ilişkileri etkiler. Dil ve Konuşma Terapisti (DKT) sorun oluşumunu önleyerek ya da oluşmuş sorunu azaltarak size yardımcı olur. Erken tanı ve terapi iletişim becerilerinizde iyileşme sağlayarak yaşam kalitenizi artırır.


(DKT) konuşma, dinleme, okuma ve/veya yazma güçlükleri olan çocuk ve yetişkinleri değerlendirir ve terapi uygular. Aynı zamanda her yaşta yutma güçlüğü olan bireylerle çalışır. 

Konuşma seslerinin üretiminde (artikülasyon), konuşma ritminde (akıcılık), ses kalitesi ve yutma koordinasyonunda yaşanan güçlüklerdir.

Konuşma Sesi Bozukluları (Sesbilgisi-Sesletim/Artikülasyon-Fonolojik Bozukluk)

Konuşma sırasında konuşma seslerinin biçimlendirilmesi-üretilmesi ve bunların bağlanması-  eklemlenmesindeki güçlüklerdir.
Konuşma sesi üretimindeki tipik problemler bir sesin yerine farklı bir sesin üretilmesidir (örneğin; arkadaş yerine aykadaş, kapı yerine tapı). Ses düşürme (kar yerine ka) ve hece düşürme (telefon yerine te-fon) şeklinde hatalı üretimler de görülebilmektedir.

Konuşma Apraksisi

Bir tür konuşma sesi üretim güçlüğü olan aprakside; sesleri, heceleri ya da sözcükleri söyleme ve sıralama ve/veya vurgulama bozulur.
Bu problem kas güçsüzlüğü ya da paralizisi sebebiyle değil, konuşma için gerekli organların (dudaklar, dil ve çene) hareketlerinin planlandığı beyin bölgesinin işlevindeki güçlük sebebiyle olmaktadır.

Akıcılık Bozuklukları (Kekemelik)

Konuşmanın ritm ve akışındaki kesintilerdir. Ses, hece, sözcük ya da öbeklerdeki duraksama, tekrar ya da uzatmalarla  karakterizedir. Kekemelik sıklıkla dil becerilerinin geliştiği 2-6 yaş arasında başlar. Kendiliğinden geçebilir ya da yaşam boyu sürebilir.

Ses Bozuklukları

Kötü ses kalitesi (sert, kısık, soluklu ya da burundan), uygunsuz perde (çok yüksek, çok düşük, monoton ya da kontrolsüz perde geçişleri) ya da uygun olmayan ses yüksekliği (çok yüksek ya da çok kısık) ile karakterizedir.

Dizartri

Konuşma için kullanılan organlardaki (dudaklar, dil, çene) paralizi-güçsüzlükten ve bu organlar arasındaki koordinasyon eksikliğinden kaynaklanan konuşma sesi üretimi, akıcılık ve/veya ses problemlerinin birleşiminden oluşan güçsüz ve anlaşılmaz tarzda konuşmadır.

 

Dil bozukluğu;

• Dili anlama
• Konuşma
• Sözcük ya da diğer sembol sistemlerini (örneğin işaret dili) kullanma problemleridir.

Sözcük oluşturma güçlüğü (fonolojik bozukluk): Sınırlı sözcük dağarcığı, sesleri uygun şekilde sıralayarak sözcük oluşturma ya da sözcük bulmada güçlük ile karakterize olan bu bozuklukta çocuğun üretebildiği anlaşılır sözcük sayısı oldukça azdır. Normal gelişim gösteren çocuklar 2 yaşında elli sözcük üretme kapasitesine sahiptir.İki yaş ve sonrasında elli sözcük kullanamayan çocukların bir dil ve konuşma terapisti tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.

Sözcük sonu ekleri kullanma güçlüğü (morfolojik bozukluk): Çoğul eklerini, iyelik eklerini, ya da zaman eklerini doğru kullanmada güçlük ile karakterize olan bu bozukluk çocuğun dilin anlam ayırt eden yapılarını fark etmesine ve kullanmasına engel oluşturur. Normal gelişim gösteren çocuklar 20. ay sonrasında ekleri kullanmaya başlar.

Sözcük sıralama güçlüğü (sentaktik bozukluk): Sözcükleri uygun şekilde sıralayarak cümle oluşturmada güçlük            ile karakterize olan bu bozuklukta çocuk sadece sözcükleri kullanarak sığ ve yetersiz biçimde iletişim kurar. Normal gelişim gösteren çocuklar iki yaşında basit cümleleri, üç yaşında kompleks cümleleri üretebilir. İki yaş ve sonrasında cümle kullanamayan çocukların bir dil ve konuşma terapisti tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir

Sözcükleri duruma ve bağlama uygun kullanma güçlüğü (pragmatik bozukluk): Sohbet sırasında karşılıklı sıra alma, konu etrafında sohbeti sürdürme, olayları oluş sırasına göre anlatma, resmi konuşma ortamlarında argo kullanma, sorulandan daha fazla cevap verme gibi sorunlarla karakterize olan bu bozuklukta uygun dil ile konuşmadaki güçlük bireyin sosyal uyumunu güçleştirmektedir. Çocuklar 3. aydan itibaren ebeveyniyle iletişim kurarken sıra alır, 4 yaşından itibaren konuşmadaki tuhaflıkları fark eder. Bu becerilerde normalden sapma gösteren çocukların mutlaka bir dil ve konuşma terapisti tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Biçim uygun olsa da anlam ve kullanım uygun ve zengin değilse konuşmanın önemi ortadan kalkar.

Dil bozukluğu olan çocuklarda okuma ve/veya yazma, anlama ve konuşma gibi dil becerilerinin gelişiminde yavaşlık ya da akranlarından büyük farklılık görülmektedir.
           
Yetişkinlerde, felç ya da kafa travması sonucunda, anlama ve ifade etme gibi dil becerilerinin bir kısmının ya da tamamının kaybedildiği AFAZİ olarak adlandırılan dil yetisi kaybı görülmektedir.

Dilin bileşenleri olan BİÇİM, İÇERİK ve KULLANIM doğumdan geç çocukluk dönemine kadar gelişir ve yetişkin dil düzeyine ulaşır. Bu gelişim sürecinin her hangi bir döneminde her hangi bir bileşende oluşacak sorunlar bireyin sosyal, akademik ve benlik gelişimini olumsuz etkiler. Zaman en değerli araçtır. Bir dil ve konuşma sorunu fark edildiği ilk andan itibaren değerlendirilip, terapi sağlanırsa birey gerçek potansiyeline ulaştırılabilir.



İlişkili Bozuklular Nelerdir?

DKT  çocuk ve yetişkinlerdeki şu sorunları da değerlendirir ve terapi uygular.
Yutma bozuklukları (dizfaji): Hastalıklar, operasyon, felç ya da kazalar sonucu oluşan beslenme ve yutma güçlükleri .
Bilişsel-iletişimsel bozukluklar: Öğrenme güçlükleri, felç, kafa travması ya da demanstan kaynaklanan; düşüncelerin organize edilmesi, dikkat, hatırlama, planlama, problem çözme güçlükleri.

Hangi durumlarda DKT destek sağlar.
DKT problemin şiddetine, doğasına-yapısına, kişinin yaşına, kişinin problemi hakkındaki farkındalığına bağlı olarak değişen birçok klinik hizmet sunar. Terapiye başlamadan önce, problemle ilgili standart testleri kullanarak değerlendirme yapar, gözlemler ve informal ölçümler uygular. Terapi yaklaşımları yüksek kalitedeki bilimsel kanıtları içeren yaklaşımlar arasından şu sorunlara uygun olarak seçilir.


• Konuşma sesi hataları olan çocuk ve yetişkinlere konuşma seslerinin doğru üretimini öğretir.

• Kekeme bireylere konuşmaya başlama, konuşma bloklarını hafifletme becerisini kazandırır ve kazanılan beceriyi farklı konuşma ortamlarına transfer etmeyi sağlamak için çeşitli yöntemler kullanmasını öğretir.

• Ses bozukluğu olan kişilerde ses üretimi ve ses modifikasyonu için farklı yöntemleri kullanarak ya da bozukluğun çevresel ve davranışsal sebeplerini (bağırma, kötü ses kullanımı, az su içme, sigara kullanımı) elimine ederek yardım eder.

• Dili anlama ve ifade etme (sözcük dağarcığı, gramer, sohbet, hikaye anlatma becerisi) gibi dil problemleri olan çocukları model olma ya da direk terapi yoluyla destekler.

• Okuma ve yazmada güçlük yaşayan çocuk ve yetişkinlere; sözcükleri okuma, okuduğunu anlama, heceleme ve kompozisyon becerileri yoluyla okur yazarlık becerilerini iyileştirmeye yardım eder.

•Öğrenme güçlüğü olan ergenlerin öğretmenleri ile işbirliği yaparak, onların hafıza, organizasyon ve problem çözme becerilerini artıracak stratejiler geliştirir.

• Afazili yetişkinlerin konuşma, anlama, okuma ve yazma becerilerinin günlük aktivitelerde daha işlevsel kullanımını sağlamak için yeni stratejiler öğretir.

• Ciddi düzeyde iletişim güçlüğü olan bireyleri değerlendirir, tanılar ve destekleyici alternatif iletişim sistemleri geliştirir. Bu sistemlerden bazıları teknolojik içerikli iletişim tahtaları (sözcük ya da resim gösteren) işaret dili ve bilgisayar aracılığıyla ses üreten sistemlerdir.

• Dil ve konuşma bozukluğu olan kişilere ve onların iletişim partnerlerine okulda, işte ve sosyal yaşamda daha etkili yöntemler ile iletişim kurarak başa çıkma becerilerini geliştirmek için danışmanlık yapar.

• İşitme engelli bireylerin konuşma sesi üretimi ve dil becerilerinin geliştirilmesini destekler yardım eder.

• Yarık dudak-damaklı çocukları değerlendiren plastik cerrah, ortodontist ve pedodontistten oluşan yarık damak ekibinin önemli bir üyesidir. Operasyon öncesinde bireyin dil ve konuşma becerilerini değerlendirerek operasyon tipinin seçiminde belirleyici rol oynar. Operasyon sonrasında bireye terapi uygulayarak operasyonun amacına ulaşmasını sağlar.

• Koklear implantlı çocuk ve yetişkinlerin konuşma ve dil becerilerini geliştirir.

• Halkı konuşma, dil, yutma ve işitme bozukluklarının önlenmesi ve terapisi konusunda eğitir ve bilgilendirir.

 

 

Ülkemizde ilki 2000 yılında Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü tarafından açılan Dil ve Konuşma Terapistliği yüksek lisans programından sonra 2012 yılında Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri fakültesi Dil ve Konuşma Terapistliği lisans programı açılmıştır. Lisans programı henüz mezun vermemiştir. Yüksek lisans ya da doktorasını tamamlamış olan yaklaşık 80 uzman dil ve konuşma terapisti çeşitli illerde görev yapmaktadır. İlimizdeki üç terapistin ikisi Yankım Özel Eğitim Kurumunun kurucularıdır.

 

 

 

 
Programlar
Rehabilitasyon
Emp
Bilimsel Gelişmeler
Biz Kimiz
Hakkımızda
Binamız
Yönetim Kurulu Üyelerimiz
İnsan Kaynakları
 
Anasayfa yankım özel eğitim kurumu Site Haritası yankım özel eğitim kurumu  İletişim yankım özel eğitim kurumu  Atak Mail
Web Tasarım & Hosting
Atak Teknoloji
yankım özel eğitim kurumu